پنجشنبه 30 شهريور 1396   13:12:19
  • ارسال به دوستان
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
مقالات

تغیر سبک زندگی از روستانشینی به شهرنشینی به شکل بی سابقه ای روند صعودی به خود گرفته است.طبق آمار بانک جهانی در سال 1950 فقط 30% از مردم دنیا شهرنشین بودند. این تغیر سبک زندگی به گونه ای شد که برای اولین بار در سال 2007، جمعیت شهرنشین از جمعیت روستانشین پیشی گرفت. بر اساس همین آمار، درسال 2014 این رقم به 54%  افزایش پیدا کرده است و پیش بینی می شود تا سال 2050، این رقم به 66% افزایش پیدا کند.



شاید در نگاه اول، تمام این تغیر سبک زندگی را منفی ببینیم، اما این تغییر محاسنی هم دارد که از آن جمله می توان به افزایش فعالیت های اقتصادی و فرهنگی، گردهم آمدن ایده ها و افراد، بهبود وضعیت محیط زیستی به واسطه افزایش تراکم جمعیت در یک بخش جغرافیایی، نزدیکی افراد به همدیگر و در نتیجه کاهش حمل و نقل ماشینی و استفاده کمتر از سوخت های فسیلی اشاره نمود.

اما در عین حال نباید چالشهای حاصل از این تغیر سبک زندگی و گسترش روز افزون وسعت شهرها را دست کم گرفت. چالشهایی مانند محدودیت منابع آب و هوای تمیز، محدودیت انرژی و زمین، افزایش روزافزون تقاضا برای دریافت خدمات از حاکمیت توسط مردم و مشکلات مدیریتی ناشی از کنترل و پاسخگویی به این درخواست ها.

برای رفع این چالشها، افزایش بهره وری اقتصادی و همچنین ارتقاء سطح کیفی زندگی در شهرها، نیازمند سیستم های ارتقاء دهنده کارآمدی و سیستم های مدیریت و بهره وری استفاده پایدار از منابع هستیم.مجموعه این سیستم ها زمانی می توانند به درستی کار کنند که در یک طرح بزرگ و بهم پیوسته و بصورت اجزایی از یک سیستم جامع و بزرگتر دیده شده باشند که به این سیستم جامع، پنجره واحد خدمات شهری گفته می شود.

حال سوال اینجاست که اگر پنجره واحد خدمات شهری وجود نداشته باشد چه اتفاقی می افتد؟

لطفا به تیتر های زیر که در روزنامه ها و رسانه ها منتشر شده است دقت فرمایید:

 
  • انفجار لوله های گاز در طی عملیات عمرانی زیر زمینی در شمال غرب تهران!
  • قطع تلفن، اینترنت و آنتن های موبایل در شمال تهران بر اثر عملیات خاکبرداری بزرگراه در دست ساخت!
  • خاموشی مطلق در غرب تهران بر اثر قطع شبکه توزیع برق در اثر عملیات عمرانی شهرداری!
  • گلایه های مردم از تاخیر در وصل انشعاب آب و فاضلاب پس از اتمام ساخت یک شهرک مسکونی !
  • لوله های گاز کفاف تغذیه ساختمان های تازه تاسیس در شمال تهران را نمی دهد . مسئولین اعلام نمودند برای حل این موضوع ، ارتقا زیرساختهای خطوط انتقال گاز در آن منطقه ضروری است!
  • سر در گمی مردم در خرید انشعاب از شرکت های خدماتی !
  • بانک جهانی زمان صدور مجوز ساخت و ساز در ایران را به طور متوسط 97 روز اعلام نموده است که از این بین 49 روز مربوط به دریافت انشعاب آب و فاضلاب می باشد. این مدت زمان منجر به کسب رتبه ؟؟ از بین ؟؟؟ کشور مورد بررسی قرار گرفته شده است.
  • بروکراسی کاغذی منجر به تاخیر در صدور و دریافت اجازه حفاری برای خدمت رسانی به مردم شده است!
آنچه در بالا ملاحظه می شود تنها چند تیتر خبری از اتفاقاتی است که به دلیل عدم وجود اطلاعات تجمیع شده شهری در یک بانک اطلاعاتی واحد، عدم اطلاع و آگاهی از تاسیسات زیر سطحی و روی سطحی خدمات شهری و نبود یک مرکز مجهز خدمات شهری یکپارچه به عنوان نقطه مرکزی ارتباطی با امکان سرویس دهی به شهروندان و شرکت های خدماتی اتفاق افتاده است.

حال تصور کنید اگر همین امروز در تهران زلزله ای رخ بدهد، با توجه به عدم وجود یک پایگاه اطلاعاتی جامع زمین محور برای شهر و عدم اطلاع از مکانیابی خطوط لوله و شبکه توزیع آب، برق، گاز و مخابرات، چه فاجعه انسانی می تواند رخ دهد.

 وجود و تجمیع اطلاعات زیرساختی شهر و ارائه خدمات شهری به مردم از یک درگاه واحد، موجودیت جدیدی به نام "پنجره واحد خدمات شهری "را خلق می کند .
در تعریف مفاهیم، تعریف پنجره واحد خدمات شهری را می توان بدین شکل بیان نمود:

"استفاده آسان از فناوری اطلاعات برای توزیع خدمات شهری بصورت مستقیم، شبانه روزی و بدون تعطیلی به شهروندان و همچنین دریافت نیازها از مردم از یک درگاه خدمت رسانی". یا در تعریف دیگر آن را "ارائه خدمات شهری به شهروندان و کنترل آن از طریق فناوری اطلاعات به صورت مستقیم و از طریق یک کانال " تعریف نموده اند.

همانطور که ملاحظه می شود، کلمه کلیدی این تعاریف موضوع خدمات شهری است. خدمات شهری ابعاد مختلفی همچون خدمات اجنماعی، اقتصادی، فرهنگی، آموزشی، زیست محیطی و ... دارد؛ در نتیجه مدیریت شهری برای ارائه عادلانه این خدمات در جهت ایجاد رفاه عمومی و جلب رضایت شهروندان ملزم به استفاده از علوم مختلف و حضور در حوزه های متنوع خواهد بود .

باید توجه داشت، آنچه در ایجاد و مدیریت پنجره واحد خدمات شهری مورد توجه موکد است، نقش مردم به عنوان کانون تصمیم گیری برای چگونگی شکل گیری و عملکرد این پنجره واحد است. این نیاز های مردم هر شهر است که ساختار و چارچوب بومی پنجره واحد خدمات مدیریت شهری آن را مشخص می کند. بنابراین، پنجره واحدی در مدیریت خدمات شهری موفق خواهد بود که بتواند ارتباط متقابل و تعاملی مناسبی با مردم داشته باشد؛ چراکه مردم و شهروندان در دو نقش تامین کننده نیاز ها و دریافت کننده خدمات مدیریت شهری می توانند باعث موفقیت و یا شکست یک پنجره واحد خدمات شهری باشند.

در مرحله اجرای و پیاده سازی پنجره واحد خدمات شهری باید توجه داشت که تمام پنجره های واحد بر 3 شکل می توانند وجود داشته باشند:

 
  1. پنجره های واحد فیزیکی یا ایستگاههای کاری واحد (physical one stop shop) که در این شکل از پنجره های واحد تمام بازیگران ارائه یک خدمت در یک مکان فیزیکی دور یکدیگر جمع می شوند .
  2. پنجره های واحد الکترونیکی (Digital Single Window) که تمام بازیگران ارائه یک خدمت از طریق تبادل دیتای الکترونیکی، یک خدمت را از طریق شبکه های الکترونیکی مانند اینترنت در اختیار مردم می گذارید.
  3. پنجره های واحد تلفیقی که در این مدل از پنجره های واحد یک دفتر فیزیکی به عنوان پیشخوان ایجاد می شود و نقش واسطه بین فضای الکترونیکی و دنیای واقعی را بازی می کند. از نمونه های این نوع پنجره واحد می توان به دفاتر خدمات الکترونیک شهر، دفاتر پلیس +10، دفاتر پیش خوان دولت و نظایری از این دست اشاره نمود.
 نوع سوم از پنجره واحد که مدل تلفیقی است، مرحله گذار بین دو شکل دیگر توضیح داده شده است.در کشورهای در حال توسعه مانند ایران که نیاز به تایید هویت متقاضی خدمت و یا به دلایل مختلف دیگر نیاز به حضور متقاضی در یک فضای فیزیکی می باشد، این نوع از پنجره واحد رواج بیشتری دارد و با فرهنگ اداری آن کشور ها سازگاری بیشتری دارد. با این توضیحات مدل درحال پیاده سازی در کشور از همین نوع است.

مشخص است که در این نوع از پنجره های واحد، فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان ملزومات فضای مجازی و ملزومات فضای فیزیکی مانند مکان مناسب، نیروی انسانی مجرب و کارآمد و دیگر ملزومات از این دست نقش مهمی را بازی می کنند.

بسیاری از کشورهای جهان در راستای ایجاد پنجره‌های واحد خدمات شهری دست به انجام اقدامی بزرگتر به نام شهر الکترونیک زده‌اند که از آن جمله می‌توان به کشور انگلیس، کانادا، آمریکا، هند و چین تایپه اشاره نمود. به طور مثال در کشور هند که در رتبه بندی جهانی سازمان ملل در شاخص دولت الکترونیک پایین تر از ایران است، 20 شهر هوشمند داریم در حالی که ما هیچ شهر هوشمندی نداریم.

آنچه مهم است این است که لزوما نمی‌توان از الگوی دیگر کشورها بصورت خام برای کشور دیگری بهره جست. باید بدانیم که برای هر شهر با توجه به نیازهای بومی آن شهر و شهروندان، پنجره واحد خدمات شهری متناسب طراحی می‌شود.

پروژه استقرار اولین پنجره واحد خدمات شهری با محوریت شهرداری تهران، همکاری شرکت های آب و فاضلاب استان تهران، گاز استان تهران، توزیع برق استان تهران و مخابرات استان تهران و با حضور دبیرخانه هیات مقررات زدایی و تسهیل صدور مجوز های کسب و کار مستقر در معاونت امور اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی به عنوان هماهنگ کننده و دبیرخانه پروژه  از تیرماه 94  شروع شده است و همچنان ادامه دارد. در فاز 1 این پروژه علاوه بر همسان سازی نقشه های زمین محور تمام شرکت های خدماتی با نقشه بیسیک شهرداری تهران، فروش انشعاب و اشتراک آب، فاضلاب، گاز، برق و تلفن نیز در مرحله صدور پروانه تخریب از طریق دفاتر خدمات الکترونیک شهر صورت می پذیرد. در همان لحظه نیز درخواست خرید و تخریب ملک برای شرکت های خدماتی ارسال می شود تا علاوه بر اطلاع از تغیرات برای برنامه ریزی تامین انشعاب و اشتراک تا زمان پایان ساخت و ساز، تغییرات دیگر مانند تغیر تعرفه آب بها، قطع انشعاب گاز و دیگر موارد را اعمال نماید.در نظر است تا در فاز بعدی، تمام خدمات امور مشترکین شرکتها به شهرداری تفویض گردد.

 همچنین این پروژه به عنوان یکی از پروژه های برش استانی اقتصاد مقاومتی وزارت امور اقتصادی و دارایی مصوب و به تمام استان ها ابلاغ گردید که تاکنون استانهای آذربایجان شرقی، البرز و خراسان رضوی بدنبال پیاده سازی آن هستند.

پنجره واحد خدمات شهری را می توان یک بازی برد – برد تلقی کرد چرا که هم مردم، هم شرکتهای خدماتی، هم شهرداری ها و هم دولت از این پنجره واحد منتفع می شوند. قسمتی از اهم نتایج حاصل از این پنجره واحد، بر اساس گزارش منتشر شده در دبیرخانه هیأت مقررات زدایی و تسهیل صدور مجوز های کسب کار بدین قرارند:

 
  1. کاهش زمان در زیر شاخص اخذ مجوز ساخت و ساز از گزارش بهبود محیط کسب و کار بانک جهانی از طریق همپوشانی زمان فروش انشعاب آب و فاضلاب با زمان صدور دیگر مجوزها که بر اساس راه اندازی این پنجره واحد با توجه به ثبت زمان 49 روزه برای دریافت انشعاب آب و فاضلاب در این گزارش، و همپوشانی زمانی آن با زمان ساخت و ساز، مدت زمان اخذ مجوز ساخت و ساز از 97 به 48 روز کاهش میابد. این کاهش زمان در صورت تایید از سوی بانک جهانی میتواند رتبه بین المللی ایران در شاخص بهبود محیط کسب و کار را 4 پله بهتر نماید و از 118 به 114 ارتقا دهد.
  2. ایجاد یک نقطه برای ارائه خدمات شهری جهت تسهیل در امور روزمره مردم
  3. به اشتراک‌گذاری اطلاعات تأسیسات بر روی نقشه‌های GIS برای کاهش احتمال آسیب‌رسانی به تأسیسات در پروژه‌های شهری و همچنین عدم دوباره‌کاری در نقشه‌برداری
  4. احقاق حقوق بیت المال با گزارش تغییر کاربری ملک توسط مامورین قرائت شرکت های خدماتی از طریق سامانه مشترک به شهرداری تهران
  5. احقاق حقوق بیت‌المال با گزارش برخط تغییر تعرفه‌ آب بها، به آب بهای بنایی در زمان صدور پروانه ساختمانی در شهرداری تهران
  6. سیستماتیک شدن درخواست های حفاری وکاهش زمان صدور مجوز حفاری توسط شهرداری
  7. کاهش هزینه ناشی از ایجاد مراکز خدمات امور مشترکین مجزا
  8. امکان ایجاد یک مرکز تماس واحد شهری برای امداد و اتفاقات شهری
نگارنده امید دارد با توجه به وجود منافع مادی و معنوی فراوان این پروژه، تا پایان سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل، حداقل در نیمی از کلانشهر های کشور، پروژه پنجره واحد خدمات شهری کلید خورده باشد.


- علی فیروزی 
رییس گروه مطالعات و بهبود فرایندهای کسب و کار معاونت اقتصادی

 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر

نسخه قابل چاپ